ดูบทความIS อวสานแล้วหรือยัง

IS อวสานแล้วหรือยัง

หมวดหมู่: ตะวันออกกลาง

3 ธันวาคม 2017

ชาญชัย คุ้มปัญญา

 

            ก่อนที่จะเป็น IS (Islamic State – รัฐอิสลาม) IS ผ่านการเปลี่ยนชื่อกลุ่ม เปลี่ยนผู้นำหลายรอบ สรุปโดยย่อว่าเดิมเป็นสาขาหนึ่งของอัลกออิดะห์ ต่อมากลายเป็น Islamic State of Iraq and the Levant (ISIL) เมื่อปี 2013 ก่อนจะเป็น IS เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2014 ภายใต้ผู้นำนายอบู บาการ์ อัล-บักดาดี (Abu Bakr al-Baghdadi)

            การประกาศเป็นรัฐอิสลามเมื่อกลางปี 2014 ถือเป็นจุดสูงสุดของขบวนการ เป็นช่วงที่โด่งดังที่สุด นานาชาติให้ความสนใจมากที่สุด

 

รับชมคลิปสั้น 2 นาที คลิกที่นี่

 

IS ไม่แกร่งอย่างที่คิด :

            แต่ความเกรียงไกรของ IS อายุสั้น ปีถัดมากันยายน 2015 ประธานาธิบดีปูตินเรียกร้องให้ชาติตะวันตกระงับความต้องการส่วนตัว พฤติกรรม 2 มาตรฐานในการสู้กับก่อการร้าย ไม่ล้มรัฐบาลคนอื่นด้วยการยืมมือองค์กรก่อการร้าย ประกาศให้ความช่วยเหลือรัฐบาลอัสซาดอย่างเต็มที่

            ปลายเดือนกันยายนนี้เองเครื่องบินรัสเซียเริ่มเปิดฉากโจมตีผู้ก่อการร้าย

            นับจากนั้นเป็นต้นมา IS/ISIL/ISIS อ่อนกำลังลงอย่างรวดเร็ว ไม่ถึง 5 เดือนสัญญาณชัยชนะของกองทัพอัสซาดชัดเจนขึ้นทุกที สามารถตัดเส้นทางลำเลียงเข้าเมืองอเลปโป (Aleppo) เมืองการค้าสำคัญของซีเรีย

            การเข้ามาของรัสเซียทำให้เห็นว่า IS ไม่แกร่งอย่างที่คิด

             ปลายเดือนพฤศจิกายน 2017 อยาตุลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี (Ayatollah Ali Khamenei) ผู้นำจิตวิญญาณอิหร่านประกาศว่า IS พ่ายแพ้แล้ว และเป็นความพ่ายแพ้ของสหรัฐด้วย ไม่บรรลุแผนที่วางไว้

 

IS แพ้หรือชนะ :

            การจะบอกว่า IS แพ้หรือชนะ ล้มเหลวหรือสำเร็จ ขึ้นกับเป้าหมายกลุ่ม ทั้งที่ประกาศชัดกับที่ไม่ประกาศ

            ในที่นี้จะเอ่ยถึงเป้าหมายบางประการ โดยแยกเป็นที่ล้มเหลวกับประสบความสำเร็จ ดังนี้

เป้าหมายที่ล้มเหลว :

            ประการแรก ไม่สามารถสร้างรัฐอิสลาม

            ถ้าคิดว่าบักดาดีต้องการสร้างรัฐอิสลามถาวร ย่อมต้องนับว่าข้อนี้ล้มเหลว กองกำลังปัจจุบันสามารถก่อเหตุร้ายเฉพาะจุด ขยายออกไปหลายประเทศ แต่ไม่ใช่ยึดครองอาณาเขตถาวรอีกแล้ว จึงไม่อาจเรียกชื่อ IS อีกต่อไป กลับสู่ชื่อเดิมคือ ISIL/ISIS

            ประการที่ 2 ไม่สามารถล้มระบอบอัสซาด

            ถ้าคิดว่าเป้าหมายเบื้องหลังคือต้องการล้มล้างระบอบอัสซาด จึงเป็นอีกข้อที่ล้มเหลว ระบอบอัสซาดคงอยู่ต่อไปอย่างแน่นอน

 

เป้าหมายที่สำเร็จ :

            ประการแรก สามารถบั่นทอนซีเรีย

            เรื่องน่าคิดคือ แม้ระบอบอัสซาดคงอยู่ แต่ซีเรียในวันนี้ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป ซีเรียที่กลายเป็นซากปรักหักคงต้องใช้เวลาฟื้นฟูอีกนับสิบปี เขตอิทธิพลของอัสซาดเล็กลงกว่าเดิม ทั้งยังเร็วเกินไปที่จะพูดว่าจะมีสันติภาพถาวร รวมความแล้วแม้เอาชนะผู้ก่อการร้าย พลังอำนาจของประเทศถดถอยลงมาก บทบาทในเวทีระหว่างประเทศลดน้อยลง

            ดังนั้น แม้ไม่สามารถโค่นล้มอัสซาด แต่ทำให้ระบอบอ่อนแอ ในแง่นี้ถือว่าประสบความสำเร็จระดับหนึ่ง

            ประการที่ 2 โหมกระแสต้านชีอะห์

            เป้าหมายของ ISIL/ISIS คือ สร้างชุมชนมุสลิมตามแนวทางของตน ที่มุสลิมกระแสหลักเห็นว่าเป็นตักฟีรีย์ (takfiri) โดยเปลี่ยนพวกซุนนีอาหรับให้ถือแนวทางนี้ ส่วนผู้นับถือศาสนาความเชื่ออื่นๆ จะถูกกวาดล้าง ผู้ไม่หนี ไม่ตาย จะถูกใช้ประโยชน์ในฐานะทาส ศาสนาสถาน วัตถุ สิ่งปลูกสร้างที่มีความหมายทางศาสนาจะถูกทำลายหมด เป็นแนวทางสร้างรัฐอิสลามตักฟีรีย์อันบริสุทธิ์

            ISIL/ISIS ประกาศชัดว่าพวกชีอะห์คือศัตรูที่ต้องทำลายล้าง จึงปฏิบัติต่อคนเหล่านี้อย่างโหดเหี้ยม การแสดงออกของกลุ่มจึงเป็นตัวอย่างในยุคปัจจุบันที่มุสลิมบางกลุ่มต่อต้านชีอะห์อย่างรุนแรง หวังให้ผู้ต่อต้านชีอะห์กลุ่มอื่นๆ ทำเช่นนี้ด้วย

            ประการที่ 3 เผยแพร่กระแสสุดโต่ง

            ไม่ว่าแนวทางของกลุ่มจะเป็นอิสลามหรือไม่ มุสลิมหลายคนจากทั่วทุกสารทิศทั่วโลก แม้แต่มุสลิมในสหรัฐ ยุโรปตะวันตกเห็นด้วยกับแนวทางสุดโต่งนี้ เข้าร่วมเป็นสมาชิก ร่วมอุดมการณ์ ร่วมสมรภูมิในซีเรียหรือก่อเหตุร้ายในหลายประเทศดังที่เป็นข่าว

            ISIL/ISIS จึงยังคงเป็นกลุ่มผู้ก่อการร้ายที่ได้รับการกล่าวขานมากที่สุดในปัจจุบัน เผยแพร่ลัทธิสุดโต่งแทนอัลกออิดะห์ที่บทบาทลดน้อยลง

            ประการที่ 4 เสริมกระแสกลัวอิสลาม

            กระแสกลัวอิสลาม (Islamophobia) ในยุคนี้เริ่มต้นหลังเหตุการณ์ 9/11 เมื่อ 11 กันยายน 2001 การปรากฏตัวของ ISIL/ISIS ช่วยเติมเชื้อไฟให้ลุกโชนต่อไป ทั่วโลกรับรู้ความโหดร้ายของกลุ่ม ทั้งนี้ส่วนหนึ่งเป็นเพราะกลุ่มตั้งใจพยายามสื่อให้โลกรับรู้เช่นนั้น ผลลัพธ์คือการขยายตัวของกระแสกลัวอิสลาม มองมุสลิมกับศาสนาอิสลามในแง่ลบ ขาดการแบ่งแยกว่ามุสลิมทั่วไปเป็นผู้ก่อการร้ายหรือไม่

            ที่น่าคิดคือกระแสกลัวอิสลามสอดคล้องกับยุทธศาสตร์แม่บทสหรัฐ สอดคล้องกับนโยบายจัดระเบียบโลกใหม่ ที่อารยธรรมตะวันตกจะต้องเป็นศัตรูกับอารยธรรมอิสลาม มนุษย์จะฆ่าฟันทำลายล้างกันด้วยเพราะความแตกต่างทางศาสนา

            สหรัฐคือผู้นำอารยธรรมตะวันตก มีหน้าที่ต้องรับผิดชอบปกป้องดูแลอารยธรรมตะวันตก

            แม้อิทธิพลจะลดน้อยถอยลงในซีเรียกับอิรัก แต่อิทธิพลเชิงแนวคิด การปลุกปั่นความเกลียดชังภายใต้กระแสกลัวอิสลามไม่ได้ลดน้อยลงเลย

            นี่คือชัยชนะอันยิ่งใหญ่ของ ISIS/ISIL

 

สรุป IS ชนะ :

            เป็นความจริงที่ IS ไม่บรรลุเป้าหมายทุกข้อที่ต้องการ แต่สร้างผลงานในฐานะผู้ก่อการร้ายอย่างโดดเด่น โด่งดังกว่าอัลกออิดะห์ที่ครั้งหนึ่งเคยมีชื่อเสียงระดับโลก เพราะสามารถบั่นทอน 2 ประเทศ ครองพื้นที่กว้างใหญ่เพียงพอจนประกาศรัฐอิสลาม

            การก้าวเข้ามาของกองทัพรัสเซียทำให้รัฐอิสลาม (IS) อายุสั้น แต่นานพอที่ประเทศซีเรียจะกลายเป็นซากปรักหักพัง โหมกระพือกระแสต่อต้านชีอะห์ ส่งเสริมแนวทางตักฟีรีย์ และทำให้กระแสกลัวอิสลามขยายตัวเป็นจริงเป็นจังกว่าเดิม

            ถ้ามองว่า IS คือกลุ่มเฉพาะกิจเพื่อเป้าหมายบางอย่าง ควรถือว่าเท่านี้ก็ประสบผลสำเร็จมากแล้ว

            ประวัติศาสตร์โลกจะจารึกผลงานของ IS มีทั้งผู้ต่อต้านและชื่นชม

 

IS ไม่มีวันตาย :

            ข้อมูลจากเจ้าหน้าที่สหรัฐระบุว่านับจากปี 2014 พวก IS กว่า 60,000 เสียชีวิตในสนามรบ สมาชิกที่เป็นชาวต่างประเทศหากได้กลับบ้านเกิดจะถูกติดตามอย่างเข้มงวด พวกที่เป็นคนซีเรียหากไม่ถูกจับขังจะถูกบันทึกประวัติ

            แม้จะอ่อนกำลังลงมาก ทุกวันนี้ประชาคมโลกรู้จัก ISIL/ISIS ทั้งจากสื่อกับคำพูดปากต่อปาก

            บางคนยังศรัทธา ISIL/ISIS บางคนที่เคยศรัทธาบัดนี้ไม่เป็นเช่นนั้นอีกแล้ว ครั้งหนึ่งผู้นำบักดาดีสามารถปลุกระดมมุสลิมทั่วโลกให้ร่วมอุดมการณ์ บางคนถึงกับไปร่วมขบวนการทั้งครอบครัว แต่คงไม่ได้ผลอีกแล้วถ้าทำเช่นนั้นอีก ความฝันที่จะสร้างรัฐอิสลามไม่เป็นอย่างที่คิด ทั้งด้านความสำเร็จและความเป็นอิสลาม

            โอกาสที่ ISIL/ISIS จะเติบใหญ่ มีชื่อเสียงโด่งดังคงไม่มีอีกแล้ว ที่เหลือคือสมาชิกจำนวนหนึ่งที่ยังศรัทธาและอยู่กระจัดกระจายทั่วโลก เป็นเชื้อไฟที่จะปะทะเป็นจุดๆ เป็นระยะๆ

            ในทางวิชาการเป็นที่ถกเถียงว่า ISIL/ISIS คือกลุ่มก่อการร้ายที่มีรัฐอุปถัมภ์หรือไม่ บรรดารัฐที่ถูกอ้างชื่อต่างปฏิเสธ ซ้ำยังดำเนินนโยบายต่อต้านผู้ก่อการ้าย ประเทศเหล่านี้มีข่าวจับกุมปราบปรามสมาชิก ISIL/ISIS อยู่เสมอ

            การจะสรุปว่า รัฐบาลประเทศใดสนับสนุน ISIL/ISIS จึงไม่ใช่เรื่องง่าย สุดท้ายกลายเป็นข้อสรุปส่วนตัว

            ประเด็นที่ควรตระหนักคือ ISIL/ISIS ไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ แต่ถูกสร้างขึ้น มีประวัติพัฒนาการของกลุ่มอย่างชัดเจน ถ้ามองว่า ISIL/ISIS เป็นกลุ่มก่อการร้ายกลุ่มหนึ่ง ในโลกมีอีกนับร้อยกลุ่ม กลุ่มเกิดขึ้นและล้มหายตายจาก ในอนาคตชื่อ ISIL/ISIS อาจหายไปจากโลก แต่ไม่เป็นเหตุที่จะไม่มีกลุ่มใหม่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะมีรัฐอุปถัมภ์หรือไม่ก็ตาม

            สำคัญที่ต้องสร้างกลุ่มที่ตรงกับความต้องการ ความคาดหวังของมุสลิม

            กลุ่มก่อการร้ายอย่าง IS/ISIL/ISIS จึงไม่มีวันตาย

----------------------

 

บรรณานุกรม :

  1. Fall of Daesh is a defeat for U.S.: Ayatollah Khamenei. (2017, November 22). Al Jazeera. Retrieved from http://www.aljazeera.com/programmes/101east/2017/11/china-cyber-celebs-171123043423300.html
  2. Huntington, Samuel P. (1996/2011). The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. New York: Simon & Schuste.
  3. Köchler, Hans. (2014). Civilization as Instrument of World Order? In Dallmayr, Fred., Kayapınar, M. Akif., & Yaylacı, Ismail. (Eds.), Civilizations and World Order: Geopolitics and Cultural Difference (pp.19-34). UK: Lexington Books.
  4. Putin: Russia supports and will support the Syrian government. (2015, September 15). Pravda. Retrieved from http://english.pravda.ru/russia/politics/15-09-2015/131969-putin_russia_syria-0/
  5. Rise and fall of Isis: its dream of a caliphate is over, so what now? (2017, October 21). The Guardian. Retrieved from https://www.theguardian.com/world/2017/oct/21/isis-caliphate-islamic-state-raqqa-iraq-islamist
  6. Russian planes start pinpoint strikes against IS positions in Syria — Defense Ministry. (2015, September 30). TASS. Retrieved from http://tass.ru/en/defense/824957
  7. Syrian Regime Hits Turning Point in War Against Rebels. (2016, February 8). TIME. Retrieved from http://time.com/4213131/syria-aleppo-under-siege/
  8. UN Assistance Mission for Iraq (UNAMI)., Office of the UN High Commissioner for Human Rights. (2015, February 23). Report on the Protection of Civilians in the Armed Conflict in Iraq: 11 Sep to 10 Dec 2014. Retrieved from http://www.uniraq.org/index.php?option=com_k2&view=item&id=3316:iraq-un-report-documents-human-rights-violations-of-increasingly-sectarian-nature&Itemid=605&lang=en

-----------------------------

03 ธันวาคม 2017

ผู้ชม 335 ครั้ง

IS อวสานแล้วหรือยัง

กองทัพรัสเซียทำให้รัฐอิสลาม (IS) อายุสั้น แต่นานพอที่ซีเรียกลายเป็นซากปรักหักพัง โหมกระแสต่อต้านชีอะห์ ส่งเสริ

เรื่องอื้อฉาวของพรรคเดโมแครทกับฮิลลารี คลินตัน

ข้อมูลจากสุดชี้ว่าแกนกลางพรรคช่วยฮิลลารีให้เป็นตัวแทนพรรคเข้าชิงตำแหน่งประธานาธิบดี ที่ร้ายแรงคือเป็นอีกครั้งท

ภูมิทัศน์ใหม่ต่อประเด็นเกาหลีเหนือ

นานาชาติไม่ต้องการให้เกาหลีเหนือมีอาวุธนิวเคลียร์ แต่รัฐบาลสหรัฐฯ ต้องให้ความร่วมมือด้วย ไม่กดดันเกาหลีเหนือใน

การสั่งซื้อโฆษณาใน PageQQ

การสั่งซื้อโฆษณาใน PageQQ

ทรัมป์อาจยกเลิกข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่าน

นโยบายสหรัฐฯ ต่ออิหร่านอาจจะเปลี่ยนแปลงอีกครั้ง มีกระแสข่าวว่าทรัมป์จะยกเลิกข้อตกลงนิวเคลียร์ ซึ่งหมายความว่าจ

Engine by shopup.com